Climatic background of the agricultural production in Poland in the second half of 20th century
 
More details
Hide details
1
Department of Climatology, Warsaw University, ul. Krakowskie Przedmieœcie 30, 00-927 Warszawa
 
Acta Agroph. 2004, 3(2), 399–408
KEYWORDS
ABSTRACT
The report presents the results of studies concerning variability of the thermal and precipitation conditions in Poland in the second half of 20th century. The focus of the report was on unfavourable period from the point of view of agriculture production. The study was based on spatially averaged values of air temperature and precipitation sums from the consecutive years 1951-2000. Significant increase of temperature was observed for the spring, which had an noticeable effect on the change in the duration of vegetative period (on average in the last two decades of the 20th century the dates of the beginning of vegetative period �moved� into the last pentad of March). Winters got milder. Quite characteristic was certain coolness in June and in autumn (earlier end of vegetative period). The amount of precipitation does not show any significant trend. In the last two decades of the 20th century the growth in the warming rate was observed. The growth showed up not only in the winter-spring period (I-V) but also in the warm part of year. High temperature in summer together with shortages of precipitation (especially in the years 1981-1994) gave rice for dry spells and droughts. The end of the 1990s witnessed balance in the amount of precipitation. Seasonal structure analysis for anomalous years with respect to temperature and amount of precipitation helped to determine the years especially unfavourable for agriculture production. It was shown that dry spell (determined on the basis of hydrothermical coefficient of Sielianinow) in vegetative period together with the shortening of vegetative period account for dozen and so percent of variability of corn crops.
METADATA IN OTHER LANGUAGES:
Polish
Tło klimatyczne produkcji rolniczej w Polsce w drugiej połowie XX wieku
temperatura powietrza, opady atmosferyczne, zmienność, plony, Polska
W artykule przedstawiono wyniki badań zmienności warunków termicznych i opadowych w Polsce w drugiej połowie XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem okresów niekorzystnych z punktu widzenia produkcji rolniczej. Wykorzystano obszarowo uśrednione wartości temperatury oraz sumy opadów z kolejnych lat 1951-2000. Istotny wzrost temperatury stwierdzono wiosną, co znaczaco wpłynęło na zmianę czasu trwania termicznego okresu wegetacyjnego (w dwóch ostatnich 10-leciach XX wieku daty początku okresu wegetacyjnego średnio w Polsce „przesunęły się” na ostatnią pentadę marca). Złagodzeniu uległy także zimy. Charakterystyczne było również pewne oziębienie w czerwcu oraz jesienia (przyspieszenie końca okresu wegetacji). Wysokość opadów nie wykazała istotnego trendu zmian. W ostatnim 20-leciu XX wieku stwierdzono przyrost tempa ocieplenia; zaznaczyło się ono nie tylko w sezonie zimowo-wiosennym (I-V), ale także w ciepłej porze roku. Wysokie wartości temperatury w okresie letnim w połączeniu z niedostatkiem opadów (przede wszystkim w latach 1981-1994) przyczyniły się do wystąpienia okresów posuchy, a nawet suszy. Pod koniec lat 90. nastąpił wzrost iloœci opadów. Analiza struktury sezonowej lat anomalnych ze względu na temperaturę i ilość opadów pozwoliła wskazać lata szczególnie niekorzystne dla produkcji rolniczej. Wykazano, że wystąpienie posuch (określonych na podstawie wartości współczynnika hydrotermicznego Sielianinowa) w okresie wegetacyjnym oraz nadmierne skrócenie okresu wegetacji wyjaśniają kilkanaście procent zmienności plonów zbóż.
eISSN:2300-6730
ISSN:1234-4125